سکته مغزی : (stroke) یا (CVA) چیست؟

  1. صفحه اصلی
  2. مغز و اعصاب
  3. سکته مغزی : (stroke) یا (CVA) چیست؟
سکته مغزی : (stroke) یا (CVA) چیست؟

سکته مغزی : (stroke) یا (CVA) چیست؟

سکته مغزی (stroke) چیست؟ CVA چیست؟


سکته مغزی (stroke) را اغلب به‌نام «حمله مغزی» هم می‌شناسند چون آنچه واقعا رخ می‌دهد شبیه چیزی است که طی حمله قلبی اتفاق می‌افتد. در شایع‌ترین اشکال سکته مغزی، وقوع یک گرفتگی باعث مسدود شدن جریان خون در رگ‌هایی می‌شود که منبع تامین خون مغز هستند.

رسوبات چربی در دیواره رگ‌های خونی اغلب شروع می‌کند به مسدود شدن، سپس لخته‌های خون در ناحیه این رسوبات شکل گرفته و این انسداد را بدتر می‌کنند. از طرفی لخته‌های خون می‌تواند در جای دیگری از بدن شکل بگیرد و از طریق جریان خون، خود را به مغز برساند، جایی که می‌تواند مسبب حمله مغزی شود.با دکتر پیج همراه باشید تا بدانیم که :

سکته مغزی 1

  • چرا مغز سکته میکند؟

  • ۴ علامت هشدار دهنده بروز سکته مغزی

  • انواع سکته مغزی

  • علایم سکته مغزی(stroke)

  • چطور سکته مغزی (stroke) را تشخیص دهیم؟

  • زمان بروز نشانه های سکته مغزی(stroke) چکار کنیم؟

  • روش های درمانی در سکته مغزی (stroke)

  • پیشگیری از سکته مغزی

  •  عوارض بعد از سکته مغزی خفیف

  • توان بخشی و مراقبت های پس از سکته مغزی(stroke)


چرا مغز سکته میکند؟

تقریبا ۸۷‌درصد از سکته‌های مغزی(stroke)، سکته مغزی ناشی از لخته‌های خون (سکته‌های مغزی ایسکمیک) هستند. از طرفی آنها زمانی رخ می‌دهند که رگ‌های خونی دچار پارگی شده و در مغز خونریزی می‌کنند (سکته مغزی هموراژیک). با آگاهی از عوامل شاخصی که ممکن است شما را در معرض حمله مغزی قرار دهد، می‌توانید از وقوع ناتوانی‌ها و معلولیت‌های بالقوه و حتی مرگ پیشگیری کنید.

۴ علامت هشدار دهنده بروز سکته مغزی


هنگامی که سکته مغزی (stroke)رخ می‌دهد، سلول‌های مغزی شروع به مردن می‌کنند، بنابراین شناسایی نشانه‌های حمله مغزی و تماس فوری با اورژانس ضروری است. زمان نقش مهمی در نجات بافت مغزی دارد. درمان فوری می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی از آسیب ناشی از سکته مغزی کم کند. برای اینکه بتوانید علائم stroke را تشخیص دهید، این چهار علامت را درنظر داشته باشید:

۱. صورت: از شخص بخواهید لبخند بزند. آیا یک طرف صورتش کج می‌شود؟

۲.بازوها: از شخص بخواهید هر دو بازویش را بالا ببرد. آیا یکی از بازوها پایین می‌افتد؟

۳.گفتار: از شخص بخواهید عبارت ساده‌ای را تکرار کند. آیا صدای صحبت کردن فرد عجیب و غریب شده است و لکنت دارد؟

۴.زمان: اگر بروز این نشانه‌ها را شاهد بودید، زمان زنگ زدن فوری به اورژانس فرا رسیده است.

بی‌حسی و ضعف صورت، بازو و پا به‌خصوص اگر یکطرفه باشد، گیجی، اختلال در درک و تکلم ناگهانی، اختلال یکطرفه یا دو طرفه ناگهانی در دید، اختلال ناگهانی در راه رفتن، سرگیجه، عدم تعادل و هماهنگی حرکتی، سردردهای شدید و ناگهانی بدون علت مشخص همگی از‌جمله علائم حمله مغزی هستند که باید به آنها توجه کنید.

سکته مغزی 2

انواع سکته مغزی

۱- سکته مغزی ایسکمیک


اگر سرخرگی که خون را به مغز می‌رساند، بسته شود، این نوع stroke رخ می‌دهد. علل متعددی باعث بسته شدن رگ خونی می‌شوند، مثلا رسوب چربی‌ها در شریان‌ها (آترواسکلروز) باعث تشکیل لخته خونی می‌شود. گاهی اوقات، در اثر بی‌نظمی ضربان قلب، یک لخته خونی در قلب ایجاد می‌شود. سپس این لخته خونی به جای دیگری از بدن می‌رود که در آنجا سرخرگ رساننده خون به مغز را می‌بندد. سکته مغزی ایسکمیک یکی از خطرناک ترین انواع حمله مغزی است



۲- سکته مغزی هموراژیک 


وقتی یک رگ خونی در مغز پاره شود و باعث خونریزی در مغز شود، این نوع سکته رخ می‌دهد که آن هم دلایل متعددی دارد.



۳- حمله ایسکمیک گذرا


در واقع یک سکته‌‌ی مغزی ناقص است که در اثر گرفتگی رگ خونی رخ می‌دهد. اگرچه حمله ایسکمی گذرا باعث آسیب دائمی مغز نمی‌شود، ولی باعث بروز علائم حمله مغزی می‌شود که چند دقیقه و یا حتی چند ساعت طول می‌کشند. شما به عنوان علامت سکته‌ی مغزی نباید از این حالت چشم پوشی کنید.



علایم سکته مغزی(stroke)


 علائم و نشانه‌های اولیه رایج برای سکته مغزی به شرح زیر هستند:

  • سر درد شدید

  • ایجاد اختلال یا از دست دادن بینایی

  • از دست دادن حافظه

  • سردرگمی

  • از دست دادن قدرت حفظ تعادل یا هماهنگی اعضای بدن

  • تعادل ضعیف و گیجی

  • بی حسی ناگهانی، ناتوانی یا ضعف در یک دست، یک پا یا یک طرف صورت

  • مبهم صحبت کردن یا تکلم غیر عادی

  • از دست دادن سطح هوشیاری

  • ناتوانی در کنترل ادرار و مدفوع


حمله مغزی می‌تواند ایجاد اختلالات دائمی در عملکرد را برای فرد به همراه داشته باشد. نوع و میزان این اختلالات با توجه به ناحیه آسیب دیده در مغز و نیز پیشرفت و موفقیت در فرآیند درمان مشخص می‌شود. به این ترتیب، آسیب‌های دائمی ناشی از حمله مغزی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • مشکل بینایی

  • مشکل در فهمیدن یا صحبت کردن

  • فلج شدن

  • بی حسی، احساسات عجیب یا درد

  • مشکل بلع غذا

  • آسیب‌های احساسی

  • اختلال شناختی


سکته مغزی 4

چطور سکته مغزی (stroke) را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص حمله مغزی، پزشک معمولاً از چند مورد از بررسی‌های زیر استفاده می‌کند:

  • بررسی علائم و نشانه‌های فعلی مشکل

  • بررسی سابقه بیماری

  • الکتروکاردیوگرام (ECG)

  • اکوکاردیوگرام

  • الکتروآنسفالوگرام (EEG)

  • اسکن مافوق صوت شریان‌های گردن

  • سی تی اسکن

  • اسکن ام آر آی

  • آزمایش خون

  • عکس رادیولوژی سینه


زمان بروز نشانه های سکته مغزی(stroke) چکار کنیم؟

۱- علائم stroke را نادیده نگیرید، حتی اگر فقط یک علامت داشتید و یا علائم خفیف بودند و یا برطرف شدند.


۲- معطل نکنید. هر یک دقیقه حیاتی است، پس فورا خودتان را به پزشک برسانید.


۳- اگر یکی یا چند تا از علائم حمله مغزی را برای بیش از چند دقیقه داشتید، به اورژانس (۱۱۵) زنگ بزنید. آمبولانس شما را سریعا به بیمارستان می‌رساند.


۴- زمانی را که علائم stroke شروع شده اند، بررسی کنید. این نکته مهمی است که باید به پزشک در بیمارستان بگویید.


روش های درمانی در سکته مغزی (stroke)

stroke یک مشکل اورژانسی است که می‌بایست بلافاصله تحت درمان قرار گیرد. به این ترتیب انجام اقدامات سریع می‌تواند شانس زنده ماندن بیمار را افزایش داده و میزان ریکاوری مورد انتظار پس از درمان را افزایش دهد.

۱- درمان داروئی : 


درمان ترومبولیتیکدر این حالت از داروهای مناسب برای تجزیه لخته‌های خون و ایجاد امکان جریان مجدد خون در رگ‌های دچار گرفتگی استفاده می‌شود.

داروی ضد انعقاد خون (مثل هپارین). این داروها می‌توانند به پیشگیری از بزرگ‌تر شدن لخته‌های خونی و جلوگیری از تشکیل لخته‌های جدید کمک کنند.

داروهای ضد فشار خوندر موارد سکته هموراژیک از این داروها برای کاهش فشار خون فرد استفاده می‌شود.

علاوه بر این لازم است داروهای مناسب جهت کاهش ورم و التهاب ایجاد شده در مغز و نیز از بین بردن علت ایجاد سکته مغزی همچون ضربان نامناسب قلب برای بیمار تجویز شود

۲- عمل سکته مغزی (عمل جراحی) :  


گاهی اوقات لازم است از عمل جراحی برای ترمیم شریان‌های آسیب دیده یا پاره شده استفاده شود. در موارد مشاهده سکته هموراژیک، عمل جراحی می‌تواند شامل ترمیم برآمدگی ایجاد شده در رگ‌ها (AVM) باشد. هنگامی که سکته ایسکمیک در نتیجه مسدود شدن شریان یک رگ در ناحیه گردن ایجاد شده باشد، احتمالاً از عمل جراحی برای رفع انسداد ایجاد شده استفاده می‌شود. در اصطلاح به این درمان، جراحی اندآرترکتومی کاروتید (carotid endarterectomy) گفته می‌شود.

۳- درمان داخل سرخرگی : 


روش نوین «درمان داخل رگی» یکی از راه هایی است که گفته می شود با بهره گیری از آن، گام بزرگی در درمان سکته های مغزی برداشته شده است. پس از معرفی rtPA وریدی،درمان داخل سرخرگی به صورت تزریق rtPA و داروهای هم خانواده آن مطرح شده است. این درمان در بعضی بیماران، پیش آگهی سکته را بهبود بخشیده، همچنین با پیشرفت نانوتکنولوژی و به کمک لوازم جدید برای بیرون آوردن لخته از داخل رگ مغز یا برطرف کردن انسداد رگ که باعث سکته مغزی شده است نیز به کار می رود.



۴- درمان گیاهی سکته مغزی


طب سنتی نستخ های متعددی برای درمان حالات بعد از بروز حمله مغزی دارد که یکی از آن انجام زالو درمانی البته با مشورت با پزشک معالج است. اگر در همان چند  روز اول که بیمار سکته کرده است مراجعه شود ، بلا فاصله پشت هر گوش ۱۰  عد زالو انداخته شود . درشتی و ریزی زالو ها به توان بیمار بستگی دارد . این روش درمانی باعث رفع سریع عوارض سکته همچون فلج و بیحسی اندام ها و بازگشت هوشیاری به بیمار میگردد .و در اکثر موارد ظرف چند روز بیمار به حالت اول باز خواهد گشت .


                                                                                            سکته مغزی 3

پیشگیری از سکته مغزی


پیشگیری و درمان سکته مغزی (stroke) با گیاهان

سیر سیر با کاهش دادن فشار خون  و کلسترول مانع از سکته مغزی ایسکمیک ( ایسکمیک به نوعی از حمله مغزی گویند که یک لخته خون یا چربی باعث آن شود ) می شود، همچنین سیر بعنوان یک ضد انعقاد خون عمل می کند.

جینکو بیلوباگیاه جینکو به پیشگیری و درمان سکته مغزی کمک می کند. این گیاه مانع از تشکیل لخته خون می شود و جریان خون به مغز را افزایش می دهد. همچنین جینکو از تشکیل رادیکال های آزاد جلوگیری می کند.

زنجبیل زنجبیل نیز سبب کاهش کلسترول می شود و گردش خون را بهبود می بخشد. این گیاه رقیق کننده خون است که مانع از لخته شدن خون  می شود.

زردچوبه کورکومین موجود در زردچوبه نیز سبب جلوگیری از لخته شدن خون می شود. زردچوبه همچنین دارای خواص ضد التهابی قوی می باشد.

پیشگیری از سکته مغزی با تغذیه

برای آنکه دچار این stroke نشویم و به مدت طولانی در سلامت زندگی کنیم باید بخور نخورهای مربوط به رژیم غذایی سکته مغزی را شناخته و رعایت کنیم درست مثل دستوراتی که متخصصان عنوان کرده و در ادامه آورده شده است.


نان، برنج، ماکارونی،سیب زمینی  و غلات صبحانه (مثل برشتوک) حاوی مقدار کمی چربی و در عین حال سرشار از نوعی انرژی هستند که تدریجاً آزاد می شود و بدین ترتیب به افراد کمک می کند تا مدت طولانی تری احساس سیری کنند.


میوه و سبزیجات و هم چنین آب آن ها، غنی از ویتامین های آنتی اکسیدان، پتاسیم و ترکیبات گیاهی مفید بوده و مقدار کمی سدیم دارند و باید به میزان حداقل ۵ واحد در روز مصرف شوند.


حبوبات، مغزها، دانه ها و سایر پروتئین های گیاهی باید به منظور کاهش دریافت پروتئین های حیوانی در رژیم غذایی بیش تر منظور شوند. مطالعات در غرب نشان داده اند که میزان سکته مغزی در بین افراد گیاه خوار بسیار کم تر از مصرف کنندگان گوشت قرمز است.


 ماهی های روغنی خصوصاً قزل آلا و قباد، سبب بهبود جریان خون می شوند. مصرف حداقل دو بار در هفته از این ماهی ها در برابر سکته مغزی نقش حفاظتی ایفا می کند.


مغزها، دانه ها و روغن کتان حاوی نوعی اسید چرب ضروری به نام لینولئیک اسید هستند. در طی مطالعه ای که محققان فنلاندی ترتیب داده بودند مشاهده شد که مردان میانسالی که قربانی سکته شده بودند، در مقایسه با مردانی که سکته نکرده بودند، سطوح پایین تری از این اسید چرب ضروری را داشتند.


 مواد غذایی غنی از ماده معدنی سلنیوم از جمله ماهی، جوانه گندم  و تخم آفتاب گردان برای پیش گیری از سکته توصیه می شود. دریافت پایین این ماده معدنی با افزایش خطر سکته مغزی ارتباط دارد


به منظور کمک به کاهش فشارخون از غذاهای شور باید پرهیز کرد. محدودیت مصرف غذاهای کنسرو شده و آماده مصرف، کنسرو سبزیجات در آب نمک، فرآورده های گوشتی و غذاهای دودی توصیه می شود.



 برای پیش گیری از بروز مجدد سکته، منابع غذایی حاوی آلفا لینولئیک اسید (نوعی اسید چرب ضروری) از قبیل گردو ، سویا و روغن کانولا(گلزا) مفید هستند.                        سکته مغزی 6    عوارض بعد از سکته مغزی خفیف


بعد از سکته مغزی خفیف ، مشکلات مخفی دیگری علاوه بر ناتوانی های خفیف می تواند بروز پیدا کند و بر کیفیت زندگی افراد اثر بگذارد. اثر سکته های مغزی شدید تر بر افراد ، مشکلات و ناتوانی های بیشتر است. اما آیا مشکلات دیگری نیز گریبان گیر این افراد است؟ مشکلات خواب ؟ افسردگی ؟ خستگی بیش از حد؟ مطالعات زیادی در این باره انجام نگرفته است تا پس از stroke از افراد پرسیده شود که آیا این مشکلات را دارند یا نه. پزشکان اکثرا روی مشکلات فیزیکی پس از stroke یا  سکته های مغزی بعدی تمرکز دارند.

افرادی که علائم سکته مغزی گذرا را تجربه کردند ممکن است از برنامه های حمایتی اجتماعی بهره ببرند و مطالعات قبلی نشان می دهد که تلاش هایی برای کمک به افراد مبتلا به حمله مغزی در راستای بهبود شرکت آنها در اجتماع صورت می گیرد ؛ به خصوص برنامه های ورزشی و تمرینات فیزیکی.

stroke مهارت های تفکر افراد را نیز تحت تاثیر قرار می دهد ؛ مهارت هایی مثل کارهای اجرایی یا برنامه ریزی و سازماندهی . نتایج نشان میدهد که ۴۶ درصد از شرکت کنندگان به طور معناداری نمراتی کمتر از میانگین افراد معمولی کسب کردند.

شرکت در اجتماع و مهارت های عملکردی و اجرایی، موضوعاتی هستند که کمتر در توانبخشی های بعد از استروک مورد توجه قرار می گیرند . ما به درک بهتری از اثرات استروک بر زندگی  و سلامت نیازمندیم تا استراتژی های بهتری برای عملکرد آنها داشته باشیم.

توان بخشی و مراقبت های پس از سکته مغزی(stroke)


آیا سکته مغزی خوب می شود؟ سلول‌های مغزی معمولاً دوباره ایجاد (تشکیل مجدد) نمی‌شوند. به این ترتیب پس از stroke ، سلول‌های زنده مانده وظایف نواحی دچار آسیب یا سلول‌های مرده را بر عهده می‌گیرند، اما در عمل فقط تا حدودی می‌توانند وظایف آنها را انجام دهند. در واقع تطبیق سلول‌های مغزی با شرایط جدید نیازمند آموزش مجدد مهارت‌های مختلف به فرد می‌باشد.

اقدامات توانبخشی جهت بهبود حرکتی


جابجا کردن مرتب بیمار و استفاده از تشک مواج جهت جلوگیری از زخم بستر/مراقبت تنفسی جهت تخلیه بهتر خلط و تنفس موثرتر بیمار /مراقبت دستگاه ادراری و خروج هر چه سریعتر سوند.


سکته مغزی : (stroke) یا (CVA) چیست؟
5 (100%) 1 vote

افزودن دیدگاه0

4 × 5 =

logo-samandehi