متخصص دندانپزشکی : (جراح دندانپزشک) کیست؟

  1. صفحه اصلی
  2. دندانپزشکی
  3. متخصص دندانپزشکی : (جراح دندانپزشک) کیست؟
متخصص دندانپزشکی : (جراح دندانپزشک) کیست؟

متخصص دندانپزشکی : (جراح دندانپزشک) کیست؟

شغل دندانپزشک 


دندانپزشکی (dentistry) به تشخیص و درمان بیماری‌های دهان و دندان می‌پردازد و از همین‌رو شاید بهتر باشد که عنوان این رشته را دهان‌پزشکی گذاشت. دندانپزشکی یک علم تخصصی است که سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوی مهم در سلامت جسم و روح، زیبایی و ادا کردن کلمات تامین می‌کند. همچنین به یاری این علم می‌توان بسیاری از بیماری‌ها را در مراحل اولیه شناخت و از پیشرفت آن جلوگیری نمود.در گذشته دندان سازی را همان دندانپزشکی میدانستند. اما امروزه دندانسازی بخشی از دندانپزشکی به شمار می آید.رشته دندانپزشکی در مقطع دکترای عمومی نحوه رعایت بهداشت ، پیشگیری و درمان بیماری های دهان و دندان را آموزش میدهد.در ادامه خواهیم خواند:دندانپزشکی 1




  • تاریخچه دندانپزشکی در ایران                           

  • تحصیل در رشته دندانپزشکی در ایران

  • دروس و واحدهای رشته دندانپزشکی

  • درس های پایه و درس های اختصاصی

  • دندانپزشک کودکان

  • درآمد رشته دندانپزشکی

  • راه اندازی کلینیک دندانپزشکی

  • دوره های  تخصصی در دندانپزشکی در ایران


تاریخچه دندانپزشکی در ایران 


عده معدودی از سلمانی‌ها، شاگرد زرگرها و عطارها را میتوان اولین افرادی دانست که با استفاده از روش‌های گوناگون، مبادرت به کشیدن دندان، گذاشتن روکش، ساختن دندان مصنوعی و یا برای تسکین دردها و اورام دهانی آنهم با وسایل بسیار اولیه مبادرت به انجام امور دندانپزشکی میکردند.
بعدها مسئله آموزش دندانپزشکی مطرح شد که پیشگامان این حرکت را میتوان کتر میلچارسکی، دکتر سیاح و برخی دیگر از دندانپزشکان آن زمان دانست. ذکر این نکته لازم است که دندانپزشکی شاخه‌ای ازطب میباشد و تنها کلاس طب تا سال ۱۲۹۷ در مدرسه دارالفنون بود.
درآبان ماه آن سال کلاس طب به مدرسه طب تغییر کرد و در نتیجه این مدرسه دارای اتاق و رییس جداگانه‌ای گشت که محل آن در حیاط بزرگ دارالفنون قرارداشت. با گذشت زمان وبا جدا شدن مدرسه طب از دارالفنون چنداتاق درحیاط وزارت معارف به آن اختصاص داده شد.
در سال ۱۳۰۰ که دکتر سیاح تحصیلات خود را دراروپا به پایان رسانید، به ایران مراجعت و با افرادی نظیردکترمیلچارسکی، دکتراشتومپ و دکتر استپانیان آشنا شد. اکثرآنها پزشکان مخصوص دربار بودند. در آن زمان به پیشنهاد دکترمیلچارسکی و دکتر سیاح وتصویب مسوؤلین وقت دستور راه‌اندازی مدرسه دندانسازی داده شد.این مدرسه در سال تحصیلی ۱۳۰۹-۱۳۱۰ وابسته به مدرسه عالی طب و مدیریت آن به عهده دکتر میلچارسکی و بعد به دکتر سیاح واگذارگردید. در آن زمان مدرسه دندانسازی دارای دو اتاق و یک زیر زمین بود که امور درمانی، لابراتوری و اداری در آن انجام می گرفت.                                                                  دندانپزشکی 2
تجهیزات و برخی از مواد عبارت بودند از چند صندلی با سلفدان‌های حلبی، چهار عدد چرخ پائی دندانپزشکی جهت کلینیک، یک میز چوبی، سه عدد چهارپایه، یک ولکانیزاتور و گچ ساختمانی که توسط محمدخان اولین مستخدم مدرسه دندانسازی کوبیده میشد و الک میگردید.
آموزش‌های نظری و عملی در این مقطع توسط دکتر آشوت هاروطونیان و شهریار سلامت انجام می شد.
پایه دانشگاه به سبک دانشگاه‌های اروپایی در سال ۱۳۱۳ ریخته شد. در مهرماه آن سال دکتر سیاح رئیس دانشکده ودکترمحسن لک عهده دار تدریس کلینیکی شدند. دوره آن پنج سال بود که چهارسال آن صرف آموزش‌های عملی ونظری میگردیدو یکسال جهت تهیه وتدوین پایان نامه.



تحصیل در رشته دندانپزشکی در ایران


رشته دندانپزشکی دارای دو دوره مجزای ۲ و ۴ ساله است.  که در ۲ سال اول دانشجویان واحدهای علوم پایه مثل بیوشیمی، آناتومی، بافت‌شناسی، فیزیولوژی، ژنتیک، میکروب‌شناسی و ایمنی‌شناسی را می‌گذرانند.


دانشجویان این رشته بعد از ۲ سال وارد دوره تخصصی دندانپزشکی شده و دروس اختصاصی خود را در زمینه آسیب‌شناسی فک و دهان، ارتودنسی، اندودنتیکس، پروتزهای ثابت و اکلوژن، پروتزهای متحرک و فک و صورت ، پریودنتولوژی، ترمیمی و مواد دندانی، بیماری‌های دهان و دندان، جراحی دهان و فک و صورت، دندانپزشکی کودکان و رادیولوژی دهان و فک و صورت می‌گذرانند و در نهایت می‌توانند بیماری‌های دهان و دندان را تشخیص داده و در حد یک دندانپزشک عمومی نسبت به درمان آنها اقدام کنند.                                 دندانپزشکی 3



دروس و واحدهای رشته دندانپزشکی


طول دوره رشته دندان‌پزشکی پنج سال است و درس های آن در سه بخش عمومی، پایه و اختصاصی برنامه‌ریزی شده است که از لحاظ نحوه تعلیم و تدریس، به درس های نظری، عملی نظری، عملی تقسیم می‌شود.



درس های پایه


درس های پایه به درس هایی گفته می‌شوند که زمینه‌ساز ورود دانشجو به درسهای اصلی و تخصصی و فراگیری آنهایند. در این رشته درس های پایه جمعا به تعداد ۴۳ واحد درسی است که درس های فیزیک پزشکی، بیوشیمی، بافت‌شناسی انسانی، جنین‌شناسی، تشریح ، ژنتیک انسانی، میکروب‌شناسی، ایمنی شناسی، فیزیولوژی، روان‌شناسی عمومی، آسیب‌شناسی عمومی را شامل می شود.



درس های اختصاصی


درس های تخصصی به درس هایی گفته می‌شود که اطلاعات و آگاهیهای لازم را درباره رشته تخصصی به دانشجو داده، او را با مفاهیم تخصصی و عمده رشته مورد نظر آشنا می‌کند و آموزشهای لازم را به او می‌دهند.


در رشته دندان‌پزشکی درس های تخصصی کالبدشناسی و مرفولوژی دندان، زبان خارجی اختصاصی، جنین و بافت‌شناسی فک و دهان، آسیب‌شناسی دهان، ارتودنسی، اندودنتیکس، بیماریهای دهان و تشخیص، بیولوژی دهان، پریودنتولوژی، دندان‌پزشکی ترمیمی(پروتز متحرک پارسیل، پروتز ثابت ، پروتز کامل) جراحی دهان و فک و صورت، دندان‌پزشکی کودکان، رادیولوژی دهان، گوش و حلق و بینی ، نظام پزشکی و طب قانونی، بهداشت عمومی و اکولوژی، بهداشت محیط زیست، دندان‌پزشکی مجتمعی، بیماری های روانی، بیماری های درونی، فارماکولوژی، بهداشت دهان و تغذیه و ندان‌پزشکی پیشگیری مواد دندانی و پایان‌نامه ارائه می شود.                                         دندانپزشکی 4



دندانپزشک کودکان


دندانپزشکی کودکان شاخه‌ای از دندانپزشکی است که با بچه‌ها از کودکی تا نوجوانی سروکار دارد. این شاخه اولین بار توسط انجمن دندانپزشکی آمریکا، کالج سلطنتی دندانپزشکان کانادا و کالج سلطنتی جراحان دندانپزشک استرالیایی به عنوان تخصص شناخته شد.


این شاخه تمرکز خود را بر روی رشد کودک/نوجوان، صدمات بیماری‌ها و پیشگیری از وقوع آنها، مدیریت و روانپزشکی کودکان و بقیهٔ جنبه‌های این شاخه قرار می‌دهد. بعضی دندانپزشکان کار خود را تخصصی تر کرده و به معالجهٔ کودکان فلج مغزی، عقب افتادهٔ ذهنی و اوتیسم می‌پردازند.


دندانپزشکان عمومی در صورت تمایل می‌توانند دو یا سه سال تحت آموزش این رشته قرار بگیرند و مدرک تخصص دندانپزشکی کودکان را دریافت کنند. تفاوت دندانپزشکی عمومی با تخصص اطفال، خود بیانگر اعتماد و صداقتی است که برای کودکان در رابطه با دندانپزشکانشان قرار داده شده است. به‌طور کلی یکی از اجزای این رشته، روانشناسی کودک است. دندانپزشک کودکان باید در تزئین مطب، ارتباط با کودکان و آموزش راهای پیشگیری ازپوسیدگی دندان دقت لازم را داشته باشند تا ملاقات‌های میان کودک و دندانپزشک، لذت بخش باشد.



درآمد رشته دندانپزشکی


 بر اساس آمار 4 دهك از خانوار ايراني از خدمات دندانپزشكي محروم هستند و بيشتر خدمات دندانپزشكي به  دهك هاي بالاي جامعه اختصاص پيدا مي كند. وزارت بهداشت در سال گذشته اعلام كرد دهك هاي بالاي جامعه بيش از 25 درصد هزينه هاي درماني را در بخش دندانپزشكي  صرف كرده اند.  


اين موضوع نشان مي دهد كه يك كلنيك دندانپزشكي بايد  گروه مرفه و متوسط جامعه را هدف قرار داده و بر اساس درآمدهاي اين قشر از جامعه كسب و كار خود را برنامه ريزي كند. مراجعه به يك كلينيك دندانپزشكي در كمترين صورت بين 100 تا 150 هزار تومان هزينه دارد.


  هر كلينيك به طور متوسط بين 120 تا 150 مراجعه كننده در ماه دارد. اگر تنها 12 درصد از هزينه ها صرف موارد اوليه و هزينه هاي جانبي كلينيك شود با يك حساب سر انگشتي مي توان گفت كه يك كلينيك دندانپزشكي در كمترين حالت 15 ميليون درآمد دارد كه با كسر 12 درصد هزينه ها بين 12  و نيم  تا 13 ميليون سود خالص دارد كه  در آمد ماهيانه آن به بيش از 300 ميليون تومان مي رسد. دندانپزشکی 5 



 کلینیک دندانپزشکی


براي راه اندازي يك كلينيك دندانپزشكي بايد شرايط عمومي و تخصصي را به صورت يكجا داشت. شرايط عمومي تاسيس يك درمانگاه دندانپزشكي عبارت است از:


1- تاسيس هر گونه موسسه درماني به نام مرکز دندانپزشکي قبل از هر گونه اقدام، منوط به کسب موافقت اصولي و پروانه تاسيس از وزارت متبوع است.


2- نداشتن سوء پيشينه


3- داشتن ساختمان مناسب  و مورد تاييد كارشناس وزارتخانه متبوع(فضاي فيزيکي مورد نياز مرکزدرماني بر اساس تعداد يونيت دندانپزشکي و بخشهاي مصوب محاسبه مي شود كه حداقل مساحت مناسب براي هر يونيت و متعلقات مربوطه 10 متر است.)


4- مراکز درماني عمومي و تخصصي داندانپزشکي مي توانند در حداقل مساحت 150 متر مربع و در يک يا چند طبق ساختمان احداث شوند.


هر مرکز درماني اعم از تخصصي و عمومي با مرکز مشابه نبايستي از 500 متر کمتر باشد. علاوه بر اين شرايط عمومي، شرايط تخصصي هم بايد در راه اندازي يك كلينيك دندانپزشكي مورد توجه قرار گيرد. بر اساس آیین نامه تأسیس درمانگاه های دندان پزشکی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي،‌ شرايط تخصصي راه اندازي  يك كلينيك عبارت است از :


1- وجود يک دستگاه اتوکلاو با حجم حداقل 17 ليتر به ازاي هر 5 دستگاه يونيت دندانپزشکي الزامي است.


2- وجود حداقل يک دستگاه راديوگرافي پري اپيکال 3- مراکز تخصصي مي توانند علاوه بر بند 5


-3 يک دستگاه راديولوژي پانورکس ولترال سفال نيز داشته باشند.


4- براي بهره برداري اوليه از مراکز، تعداد حداقل 5 دستگاه يونيت صندلي دندانپزشکي و متعلقات مربوطه ضروري است.


5- دارو و تجهيزات اتاق اورژانس (شامل کپسول اکسيژن، قفسه داروهاي اورژانس، ست احيا شامل آمبوبگ و....... وحتي المقدور الکتروشوک) ضروري  است.


6- وجود حداقل يک نفر پرستار دندانپزشکي با تحصيلات دانشگاهي جهت ارائه خدمات درماني جرمگيري و آموزش بهداشت و همکاري با دندانپزشکان در هر نوبت کاري ضروري است.


دندانپزشکی 6


7- وجود حداقل يک نفر تکنيسين راديولوژي با تحصيلات دانشگاهي در هر مرکز تخصصي دندانپزشکي در صورت داشتن دستگاه پانورکس ولترال سفال در کليه نوبت هاي کاري فعال مرکز ضروري است. گفتني است با توجه به تعداد يونيت و نوع تخصص، نيروي انساني اعم از دندانپزشک و پيرادندانپزشک تعيين مي شود. 


با توجه به شرايط عمومي و  تخصصي ذكر شده راه اندازي يك درمانگاه دندانپزشكي داراي هزينه هاي بسياري بالايي است كه مهمترين آن را تجهيزات و لوازم مربوط به آن تشكيل مي دهند. بخش ديگر هزينه هاي يك درمانگاه را هزينه رهن، اجاره و يا خريد ساختمان تشكيل مي دهد. با توجه به اينكه ملك مورد نياز يك درمانگاه  دندانپزشكي بايد داراي مجوز  اداري باشد در نتيجه ملك نسبت به ملك مسكوني بين 20 تا 25 درصد هزينه بيشتري دارد. 


در كلينيك هاي دندانپزشكي علاوه بر هزينه وسايل و تجهيزات ساختمان دستمزد كاركنان هم  بسيار بالا است.  در کلینیک ها معمولا روال بدین صورت است که دندانپزشک یک حقوق ثابت دریافت کرده و به ازای هر بیمار نیز درصدی به عنوان حق العمل می گیرد.



دوره های  تخصصی در دندانپزشکی در ایران  :


فوق تخصص های دندانپزشکی ( فلوشیپ های آن )در ایران شامل :




  1. متخصص ارتودنسی (ارتودنتیکس)

  2. متخصص درمان ریشه (اندودنتیکس)

  3. متخصص جراحی و درمان لثه (پریودنتیکس)

  4. متخصص بیماریهای دهان (پاتولوژی فک و دهان)

  5. متخصص پروتزهای دندانی (پریودنتیست)

  6. متخصص جراح  فک،دهان،صورت

  7. متخصص دندانپزشکی ترمیمی

  8. متخصص رادیولوژی فک،دهان،صورت

  9. متخصص دندانپزشکی کودکان




افزودن دیدگاه0

5 × 3 =

logo-samandehi