ترومای چشم : (نکات اساسی و اقدامات فوری در آسیب چشمی)

درمان کموزیس
عناوین مقاله :

ترومای چشم

ترومای چشم ( eye trauma ) یکی از مهمترین مشکلات اجتماعی بوده و هر ساله نیم میلیون نفر در جهان بر اثر این آسیب ها نابینا می شوند. متاسفانه خیلی از این صدمات حین کار رخ داده و ناشی از بی احتیاطی و یا ایمنی پایین کار بوده. در ترومای چشم در معاینه اولیه  به کاهش حدت بینائى و سرعت کاهش آن توجه نمائید و در صورت وجود سابقه چکش‌کاری، تراشکارى یا انفجار، به جسم خارجى در چشم مشکوک شوید.

ترومای چشم 1

معاینهٔ فیزیکى شامل حدت بینائی، مارکوس گان، حرکات چشم، حس پوست اطراف چشم، لمس لبهٔ کاسه چشم از نظر شکستگی، بررسى از نظر انوفتالمی، معاینه با اسلیت لامپ (جسم خارجى و سائیدگى قرنیه، پارگى و جسم خارجى ملتحمه، عمق و شفافیت اتاق قدامی، واکنش مردمک به نور و مقایسه با چشم مقابل) و افتالموسکوپى مستقیم و غیرمستقیم مى‌باشد. این معاینه حتى در چشم به‌ظاهر سالم باید انجام شود.

کمک های اولیه ضربه به چشم

در صورت وارد آمدن ضربه به چشم یا زخمی شدن آن، باید فورا به پزشک مراجعه کنید. در صورتی که زخم قابل مشاهده است، بیمار را طوری بخوابانید که سر وی بالاتر از تنه قرار گیرد و به آرامی، بالشتکی از یک تکه پارچه بدون پرز و تمیز بر روی چشم او قرار دهید.

بالشتک را به پایین فشار ندهید تا رسیدن به اورژانس، تا حد ممــکن بیمار را آرام و بــی‌حرکت نگه دارید.معمولا جسم قرار گرفته بر روی سفیدی چشم را  به راحتی می‌توان برداشت. با وجود این در صورت فرو رفتن جسم خارجی در داخل چشم یا قرار داشتن آن بر روی بخش رنگی چشم، سعی نکنید آن را خارج کنید و فورا بیمار را به بیمارستان منتقل کنید. در صورت پاشیدن اسید یا مواد شیمیایی به چشم، درمان‌کننده می‌تواند فورا آسیب چشم را به حداقل برساند، اما پس از آن حتما باید درمان در بیمارستان نیز صورت گیرد.

در پارگى آشکار کره چشم بدون دستکارى بیشتر و بدون مصرف آنتى‌بیوتیک موضعى یا داروى سیکلوپلژیک فرد را جهت عمل جراحى آماده نمائید. بر چشم شیلد بگذارید. آنتى‌بیوتیک وسیع‌الطیف وریدى و در صورت لزوم، ضد درد، ضد استفراغ و تتابولین بدهید. مصرف غذا و مایعات خوراکى را محدود نمائید.

در موقع بیهوشى از شل‌کننده‌هاى عضلانى دپولاریزان استفاده ننمائید (خطر خروج محتویات چشم). داروها و رنگ‌هاى موضعى باید استریل باشند.

 

انواع تروماهای چشمی

اجسام خارجی داخل چشم

در شرح حال ترومای چشم و تارى دید همراه با سابقه چکش‌کارى به فکر آن باشید. علاوه بر معاینات چشم‌پزشکی، CT اسکن کاسه چشم نیز درخواست نمائید (MRI ممنوع است). ذرات آهن (عامل سیدروز) و مس (عامل شالکوز) باید خارج شوند. بعضى آلیاژها، شیشه یا چینى بهتر است در محل خود باقى بماند.

در عمل جراحی، اجسام ناحیه قدام عدسى از راه لیمبوس و اجسام پشت عدسى از راه پارس پلانا خارج مى‌شود. ناحیه آسیب‌دیده شبکیه، جهت پیشگیرى از جداشدگى شبکیه با دیاترمی، فوتوکواگولاسیون لیزرى درمان مى‌شود

ترومای چشم کودکان نگرانی‌های زیادی برای بیشتر خانواده ها به دنبال دارد. برخی در این شرایط به تجربیات شخصی خود یا توصیه دیگران رجوع می کنند و البته عده قلیلی هم آن را نادیده می گیرند به این امید که به مرور زمان بهبودی حاصل می‌شود. نکته حائز اهمیت این است که تروماهای چشمی حتی اگر خیلی سطحی باشد باز هم باید مهم تلقی شده، برای درمان آنها به چشم پزشک مراجعه شود.

ترومای چشم و صورت در بچه‌ها شیوع زیادی دارد. در خردسالان و کودکان این مسئله بیشتر مشاهده می‌شود. دلیل آن هم آگاهی کمتر و ناتوانی بچه‌ها برایب مقابله با حوادث خطرساز است. به همین علت و به سبب سن پایین و در حال رشد بودن بچه ها، حفاظت از چشم‌های‌شان اهمیت فراوانی دارد.

باید به این نکته هم اشاره کنیم که برخی تروماهای چشمی روی بینایی دراز مدت کودکان اثر گذاشته و عواقب سخت و گاه جبران ناپذیری به جا می‌گذارند.

صدمه چشمی

والدین و ترومای چشم

شاید بپرسید چرا برخی افراد پس از آسیب چشم، فرزند خود را نزد چشم پزشک نمی برند؟ در پاسخ باید گفت، این مسئله دلایل مختلفی دارد؛ یکی از این موارد گزارش کمتری است که کودک به دلیل سطح پایین آگاهی نسبت به حادثه، به والدین خود می‌دهد. دلیل دیگر ترس کودکان از ابراز کردن چنین مسئله‌ای است.

همچنین شوک ناشی از حادثه نیز باعث می‌شود کودک از ابراز حقیقت خودداری کند. نکته بعدی واکنش والدین نسبت به ضربه‌های چشمی است.

گاهی آنها با مراجعه به چشم پزشک هم سابقه ضربه به چشم را کامل بیان نمی‌کنند و اظهار می‌دارند که وسیله با چشم تماس نداشته در حالی که اثر برخورد کاملاً مشهود است.

اغلب والدین به دلیل ترس از محکوم شدن به نگه‌داری غلط از فرزند این کار را انجام می‌دهند و واقعیت را انکار می‌کنند. البته اکثر والدین به دلیل آشنایی با حساسیت تروماهای چشم و صورت، پس از بروز حادثه بلافاصله به پزشک مراجعه می‌کنند و شرح مناسبی از ماجرا ارائه می‌دهند.
شواهد نشان می‌دهد اکثر تروماهای چشم کودکان، هنگام بازی با اجسام تیز اتفاق می‌افتد یا وقتی که بچه می‌خواهد تجربه بزرگ‌سالان را ذر هنگام کار با وسایلی مانند پیچ گوشتی تکرار کند.

موارد دیگر ضربه‌ها آنهایی هستند که باعث خراش قرنیه می‌شوند. بیشتر مواقع این حالت در هنگام بازی و در اثر تماس ناخن بچه‌ها با چشم‌های خود یا هم بازی‌های‌شان روی می‌دهد. این تروما هر چند که به سادگی درمان می‌شود اما بسیار دردناک است و به همین دلیل والدین بلافاصله به مرکز درمانی مراجعه می‌کنند.
نکته مهم این است که اگر خاک یا مواد شیمیایی به چشم نفوذ نکرده باشد باید از شست و شوی محل ضربه خودداری شود. یادتان باشد فقط هنگام تماس چشم با مواد شیمیایی مانند اسید، باز و عطرها، باید چشم را با آب فراوان شست و شو داد، ‌در غیر این صورت باید از شستن چشم خودداری کرد.

علت هم این است که در شست وشو امکان ابتلا چشم به عفونت بالا می‌رود.در جمع‌بندی این موضوع باید گفت: هنگام بروز ترومای چشم باید بلافاصله به چشم پزشک مراجعه کرد و نباید به تجربه های شخصی یا توصیه‌ها اکتفا شود. بسیاری از مسایل و مشکلات چشمی شاید در نگاه افراد غیر متخصص یک قرمزی ساده به‌نظر بیایند در صورتی که تشخیص واقعی فقط توسط متخصص امکان پذیر است.

اگر تروما باعث خراش قرنیه شود آنتی بیوتیک تجویز شده و در عین حال برای مدتی بیمار از شست وشوی چشم‌ها منع می‌شود. این نکته را هم باید اضافه کنم که تا بهبودی کامل، پیگیری روزانه و مراجعه به چشم پزشک بین ۳ الی ۵ روز توصیه می‌گردد.

ترومای چشم 6

پارگی و خراشیدگی پلک

در پارگى‌ چشم و خراشیدگى‌هائى که لبه پلک درگیر نشده است، درمان مشابه سایر نقاط بدن مى‌باشد.

در پلک بافت‌ کنده شده ر ا مى‌توان به‌علت خونگیرى خوب در محل دوخت. در پارگى‌هاى کامل که لبهٔ پلک درگیر است با نخ سیلک یا نایلون ۶ صفر ابتدا لبه پلک را در محل غدد میبومین و مژه‌ها کنار هم مى‌آوریم، ولى گره نمى‌زنیم، تارس را بخیه منقطع قابل جذب مى‌زنیم، حال نخ‌هاى لبه پلک را گره مى‌زنیم، سپس پوست را منقطع بخیه کرده، با استفاده از پماد آنتى‌بیوتیک، پانسمان مى‌کنیم. ترمیم فوق باید با حداقل دبریدمان باشد.

در موارد ادم شدید پس از تمیز کردن و تجویز آنتى‌بیوتیک ترمیم را به زمان رفع تورم موکول مى‌کنیم. در پارگى کانتوس داخلى جهت ترمیم کانالیکول‌هاى اشکى ترمیم اولیه ارجح است که ممکن است نیازمند لوله‌گذارى در این کانالیکول‌ها باشد. نزدیک کردن ساده انتهاهاى قطع شده کانالیکول‌ها اغلب کافى است چرا که لوله‌گذارى ممکن است آسیب را تشدید کند.

خراش قرنیه و اجسام خارجی سطحی

هرکدام از این حالات مى‌تواند باعث درد و تحریک چشم به‌ویژه در حرکت چشم و پلک زدن شود. نقص اپى‌تلیوم و نشت مایع زلالیه (تست سایدل؛ Seidel’s test) را با فلورسئین مى‌توان کشف کرد. خراش عمودى بر قرنیه نشانه جسم خارجى روى ملتحمه پلکى فوقانى است.

جسم خارجى سطحى را پس از مصرف قطره بى‌حسی، در زیر اسلیت لامپ با نوک سوزن ظریف استریل (و نه با سوآپ پنبه‌ای) خارج مى‌کنیم.حلقه‌هاى فلزى اطراف ذرات مس و آهن را نیز باید خارج کرد ولى ذرات شیشه و کربن عمقى را مى‌توان در قرنیه باقى گذاشت.

جهت خارج کردن ذرات عمقى و نیز ترمیم محل نشت زلالیه، فرد را به اتاق عمل مى‌بریم. پس از خارج کردن جسم خارجى همانند خراش‌هاى قرنیه، از آنتى‌بیوتیک موضعى و پانسمان فشارى استفاده مى‌کنیم و هر روز از نظر عفونت ثانوى معاینه مى‌کنیم.

در آسیب قرنیه مصرف مکرر بى‌حس‌کننده‌هاى موضعى (به‌علت تأخیر ترمیم و اسکار قرنیه) و مصرف استروئید ممنوع است. بازماندن چشم‌ها حین بى‌هوشى عمومى از عوامل شایع سائیدگى قرنیه است.

له شدگی و آسیب های نافذ چشمی

Blunt trauma (ترومای بلانت) مى‌تواند باعث پارگى کره چشم و فتق محتویات کاسه چشم به داخل سینوس‌هاى مجاور (شکستگى‌ blow out) شود. به‌خاطر اینکه شایعترین محل تروماى بلانت قسمت تحتانى خارجى کره چشم است، شایعترین محل پارگى کره چشم قسمت فوقانى داخل لیموبس مى‌باشد. تروماى بلانت به‌خاطر شیوع بیشتر کندگى شبکیه در آن، پیش‌آگهى بدترى نسبت به تروماى نافذ دارد.

تروماى نافذ باعث کاهش شدید بینائى (مگر در ذرات کوچک و پرسرعت چکش‌کاری، که درد و کاهش دید خفیف است)، کموزیس هموراژیک، پارگى ملتحمه، کم عمق شدن اتاق قدامی، جابه‌جائى مردمک، هایفما، خونریزى زجاجیه و فشار داخل چشمى پائین، طبیعى یا به‌ندرت کمى بالا مى‌شود.

سایر آسیب‌هاى ناشى از تروما عبارتند از اختلالات حرکتی، خونریزى چشم (زیر ملتحمه)، ادم قرنیه، التهاب عنبیه، گلوکوم زاویه بسته، پارگى عنبیه، ایریدودیالیز، فلج تطابق، دررفتگى عدسی، کاتاراکت (حتى تا چند روز یا چند هفته بعد)، خونریزى زجاجیه و شبکیه (ادم برلین؛ Berlin’s edema)، سوراخ شبکیه، پارگى کوروئید و له‌شدگى عصب بینائى.

صدمه چشمی

از نظر درمان، به‌جز در پارگى کره چشم بقیه موارد جراحى فورى لازم ندارد. عنبیه و جسم مژگانى خارج شده از کره چشم را برحسب اینکه کمتر از ۲۴ ساعت یا بیشتر از ۲۴ ساعت بدون حفاظ بوده، به‌ترتیب به داخل چشم برمى‌گردانیم یا از لبه زخم، بریده جهت کشت مى‌فرستیم.

زخم صلبیه قدامى را مى‌دوزیم ولى زخم محل خروج تروماى نافذ در صلبیه خلفى را به حال خود رها مى‌کنیم. غشاءهاى فیبروواسکولار زجاجیه که عامل جداشدگى شبکیه هستند را مى‌توان با ویترکتومى خارج کرد (پیش‌آگهى جداشدگى تروماتیک شبکیه ضعیف است).

در موارد اندوفتالمیت، ویترکتومى دیرهنگام (۱۴-۱۰ روز بعد) ارجح است. در چشم کاملاً تخریب شده ممکن است، خارج کردن کل چشم (Enucleation) یا خارج کردن کل چشم به‌جز صلبیه (Evisceration) لازم شود. عارضه بسیار نادر و احتمالاً خودایمنى افتالمى سمپاتیک که در چشم مقابل رخ مى‌دهد، در هر آسیب نافذ چشم به‌ویژه در آسیب یووه‌آ، امکان‌پذیر است.

ترومای بلانت چشم چیست؟

ترومای بلانت چشم نوعی آسیب است که در آن معمولاً توسط جسمی مانند توپ  ضربه شدیدی به چشم وارد می شود.

این آسیب چشم ممکن است به پلک، کره چشم و استخوان های نازک پشت کره چشم شما آسیب برساند.

ترومای بلانت

علائم ترومای بلانت چشم چیست؟

علائم ترومای بلانت چشم بستگی به این دارد که چه قسمت هایی از چشم شما آسیب دیده است.

بسیاری از صدمات چشم فقط پلک ها و بافت اطراف چشم شما را درگیر می کند. این موضوع می تواند منجر به:

  • کبودی و تورم(سیاه شدن چشم)
  • بریدگی در پلک یا پوست اطراف چشم
  • قرمزی سفیدی چشم

شود.

گاهی اوقات کره چشم شما آسیب می بیند. ممکن است روی قرنیه(لایه شفاف وسط چشم) خراشی ایجاد شود یا داخل چشمتان خونریزی کند. لایه نازک در پشت چشم شما که تصاویر را تشکیل می دهد(شبکیه) ممکن است از جای خود خارج شود(جدایی شبکیه). گاهی حتی کره چشم شما باز می شود. آسیب های کره چشم می تواند باعث درد و موارد زیر شود:

  • تاری دید
  • دوبینی
  • نابینایی

گاهی اوقات جراحات به قدری کره چشم شما را به داخل فشار می‌دهد که استخوان‌های نازک پشت حدقه چشم شما را می‌شکند. این شکستگی می تواند باعث درد می شود و باعث بروز علائم زیر می شود:

  • به نظر می رسد چشم شما به داخل فشرده شده است.
  • در نگاه کردن به بالا مشکل دارید.
  • گونه شما در سمت چشم آسیب دیده بی حس شده است.

چگونه پزشکان می توانند تشخیص دهند که ترومای بلانت چقدر به چشم آسیب وارد کرده است؟

چشم پزشک سطح بینایی شما را بررسی کرده و یک معاینه چشم انجام می دهد. اگر تورم زیادی داشته باشید، ممکن است معاینه چشم برای پزشک سخت باشد. در صروتی که ضربه ای به چشمانتان خورد، بهتر است فوراً به چشم پزشک مراجعه کنید. چشم پزشک چشم شما را با ابزار خاصی معاینه می کند و در صورتی که نتواند بخش هایی از چشم شما معاینه کند، ممکن است درخواست سی تی اسکن کند.

پزشکان چگونه ترومای بلانت چشم را درمان می کنند؟

درمان ترومای بلانت به میزان آسیب های چشم شما بستگی دارد اما معمولاً شامل موارد زیر است:

  • کمپرس یخ
  • داروی های ضد
  • در صورتی که چشم شما خونریزی داشته باشد، پزشک از شما می خواهد که برای چند روز در تخت استراحت کنید تا شرایطتان بدتر نشود.

برخی از آسیب های چشمی نیاز به جراحی دارند.

ترومای بلانت چشم

 

کموزیس

چشم یکی از مهم ترین و حساس ترین اعضای بدن است که در صورت آسیب دیدگی می تواند زندگی فرد را با مشکلات فراوانی روبه رو کند. در این مقاله به بررسی برخی از بیماری های چشم می پردازیم.

کموزیس

کموزیس چیست؟

کموزیس نوعی التهاب چشم است و زمانی رخ می دهد که پوشش داخلی پلک ها متورم شود. این پوشش شفاف که ملتحمه نامیده می شود، سطح چشم را نیز می پوشاند. تورم ملتحمه نشان دهنده این است که چشم تحریک شده است.

کموزیس اغلب به دلیل آلرژی ایجاد می شود. گاهی اوقات یک عفونت ویروسی یا باکتریایی نیز ممکن است باعث بروز آن شود. کموزیس مسری نیست. بنابراین شما نمی توانید آن را از شخص دیگری بگیرید.

علائم کموزیس

علائم کموزیس

علائم کموزیس ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • افزایش میزان ترشح اشک
  • خیس بودن بیش از حد چشم
  • خارش
  • تاری یا دوبینی

در صورت ابتلا به کموزیس ممکن است به دلیل تورم نتوانید چشمان خود را به طور کامل ببندید. برخی افراد به جز التهاب هیچ علامت دیگری ندارند.

در صورت داشتن چشم درد یا علائم واکنش آلرژیک شدید با پزشک خود تماس بگیرید. علائم واکنش آلرژیک شدید شامل تغییر در میزان تنفس یا ضربان قلب، خس خس سینه و تورم لب ها یا زبان است.

درمان کموزیس

کلید درمان کموزیس کاهش التهاب است. مدیریت تورم می تواند ناراحتی و تاثیر منفی بر بینایی را کاهش دهد. قرار دادن کمپرس خنک روی چشم ممکن است ناراحتی و التهاب را کاهش دهد. همچنین ممکن است به تشخیص پزشک لازم باشد که در طول دوره درمان، از لنزهای طبی خود استفاده نکنید.

درمان های تخصصی تر به علت کموزیس بستگی دارد.

آیا می توان از کموزیس پیشگیری کرد؟

در برخی شرایط خاص، مانند زمانی که جراحی چشم انجام داده اید و بعد از آن به کموزیس مبتلا شده اید، کار خاصی برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری نمی توانید انجام دهید. با این حال، اگر کموزیس ناشی از آلرژی باشد، مدیریت علائم آلرژی می تواند خطر حملات مکرر کموزیس را کاهش دهد.

برای جلوگیری از ابتلا به نوع باکتریایی کموزیس، دست ها را خوب بشویید. همچنین از دست زدن یا مالیدن بیش از حد چشم ها به خصوص با دست های کثیف خودداری کنید.

خراش قرینه چیست؟

خراش قرنیه یک خراش سطحی بر روی لایه شفاف و محافظ جلوی چشم شما(قرنیه) است. قرنیه می تواند در اثر تماس با گرد و غبار، خاک، ماسه، تراشه های چوب، ذرات فلزی، لنزهای طبی یا حتی لبه یک تکه کاغذ خراشیده شود.

خراش قرنیه

چه چیزی باعث خراش قرنیه می شود؟

موارد زیر ممکن است باعث بروز خراش قرنیه شوند:

  • وارد شدن خاک، شن، خاک اره، خاکستر یا مواد خارجی به چشم
  • وارد شدن مواد شیمیایی به چشم
  • مالیدن محکم چشم ها
  • استفاده از لنزهای تماسی کثیف یا نامناسب
  • ابتلا به نوع خاصی از عفونت چشم
  • عمل لازک

ممکن است بلافاصله علائم خراش قرنیه را احساس نکنید. در نتیجه، ممکن است نتوانید بفهمید که چه چیزی باعث آن شده است.

علائم خراش قرنیه پس از لازک چیست؟

از علائم خراش قرنیه پس از جراحی لازک می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • احساس می کنید که داخل چشمانتان شن یا ذره ریزی رفته است.
  • درد دارید، به خصوص زمانی که چشم خود را باز یا بسته می کنید
  • متوجه پارگی و قرمزی در چشم می شوید.
  • حساسیت به نور
  • تاری دید

خراش قرنیه بعد از لازک چگونه درمان می شود؟

پزشک ممکن است قطره یا پماد آنتی بیوتیکی را برای جلوگیری از عفونت چشم تجویز کند. همچنین ممکن است برای کاهش درد و قرمزی، همراه با داروی ضد درد، قطره های چشمی دارویی نیز به شما بدهد.

ممکن است چشم پزشک چشم شما را با چسب ببندند و از شما بخواهند که یک چشم بند روی چشم خود بگذارید تا نور آن را اذیت نکند.

یک خراش جزئی باید طی 1 تا 3 روز به خودی خود بهبود یابد. دوران نقاهت ساییدگی های شدیدتر ممکن است بیشتر طول بکشد.

دوران نقاهت

در طول دوران نقاهت:

  • چشم خود را مالش ندهید
  • تا زمانی که چشم پزشکتان اجازه استفاده از لنزهای طبی را به شما نداده است، از آنها استفاده نکنید.
  • زمانی که در معرض نور خورشید هستید، از عینک آفتابی استفاده کنید.

خراش های جزئی قرنیه بدون آسیب دائمی چشم بهبود پیدا می کنند. اما خراش های عمیق می تواند باعث عفونت، اسکار و مشکلات دیگری شود. اگر از آنها مراقبت نکنید، می توانند در طولانی مدت منجر به مشکلات بینایی شوند. حتما هرگونه علائم غیرعادی از جمله بازگشت درد را به چشم پزشک خود گزارش دهید.

 

جمع بندی

بیماری ها و مشکلات چشمی، گاهی در اثر بی دقتی ایجاد می شوند اما گاهی اجتناب ناپذیرند. نکته مهم این است که زمانی که حادثه ای برای چشمانتان پیش آمد، سریعا به چشم پزشک مراجعه کنید تا به موقع دوره درمانی را طی کنید و سلامتی خود را بازیابید.

منابع:

https://www.healthline.com/health/chemosis#outlook

https://www.webmd.com/eye-health/corneal-abrasions

https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-corneal-abrasion/basics/art-20056659

https://www.merckmanuals.com/home/quick-facts-injuries-and-poisoning/injuries-to-the-eye/blunt-eye-injuries

 

 

در  doctorpage بیابید : پزشکان ( فوق تخصص ترومای چشم )

 

پیشنهاد میکنیم مقالات زیر را هم مطالعه بفرمایید. :

1- متخصص چشم : (Ophthalmologist) یا دکتر چشم پزشک کیست؟

2- فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیم چشم : (5 نفر از برترین های تهران در سال 98)

*  دکتر پیج ، همراه همیشگی شما در لحظه های سخت انتخاب.  *

مقالات بیشتر خوانده شده و مرتبط :

ارسال دیدگاه